Van Bodegom: ‘De strategie is gewoon nog dezelfde’

Feyenoord koos begin 2020 bewust voor een andere koers. Na jaren waarin de club zowel sportief als financieel terrein verloor ten opzichte van Ajax en PSV, werd besloten het technisch beleid grondig tegen het licht te houden. Dat blijkt uit een analyse van de Britse sportconsultant Barry McNeill, die in reactie op vragen van NRC terugblikt op zijn betrokkenheid bij de Rotterdamse club.

Volgens McNeill wilde Feyenoord destijds een nieuwe ontwikkelingsfase ingaan, met meer nadruk op structuur en langetermijndenken. Zijn consultancy werd ingeschakeld om mee te denken over de voetbalvisie, talentontwikkeling en de inrichting van de topsportomgeving. Deze onderdelen moesten beter op elkaar aansluiten en gezamenlijk zorgen voor duurzaam succes, iets wat Feyenoord historisch gezien moeilijk wist vast te houden.

McNeill speelde een belangrijke rol in dit traject, dat aanvankelijk werd begeleid door Sportsology en later werd voortgezet door zijn eigen bureau Bloom Sports Partners. Op de website van Bloom wordt Feyenoord nog altijd genoemd als referentie, waarbij wordt gesproken van een ‘reset’ van de sportieve visie. In die periode had de club een achterstand op het gebied van scouting, data-analyse en speelstijl. Binnen de organisatie bestond onduidelijkheid over wat Feyenoord-voetbal precies moest zijn en hoe de doorstroming van jeugdspelers naar het eerste elftal vorm moest krijgen.

De inzet van externe consultants, mede op initiatief van toenmalig technisch directeur Frank Arnesen, betekende een duidelijke breuk met het verleden. Waar Feyenoord lange tijd werd gekenmerkt door een behoudende cultuur, werd nu bewust gekozen voor modernisering. Onder begeleiding van de adviseurs werd een multidisciplinaire werkgroep gevormd die processen doorlichtte, medewerkers interviewde en uiteindelijk met een uitgebreid adviesrapport kwam.

De aanbevelingen hadden ingrijpende gevolgen. Feyenoord introduceerde één uniforme speelwijze binnen de hele club, van jeugdopleiding tot eerste elftal, met aanvallend en dominant voetbal als uitgangspunt. Elementen als hoge druk, snelle omschakeling en duidelijke positie-eisen werden vastgelegd in uitgebreide documentatie. Ook de scoutingafdeling werd vernieuwd, met de komst van jongere scouts en een grotere rol voor data en videoanalyse. Daarnaast werden medische en fysieke begeleiding samengebracht in één afdeling om efficiënter samen te werken.

Binnen deze nieuwe koers paste ook de aanstelling van Arne Slot in 2021. Arnesen zocht een trainer die spelers beter kon maken en waarde kon creëren voor de club. Slot voldeed aan dat profiel en werd na uitgebreide analyses en gesprekken aangesteld. Met hem als gezicht van de nieuwe aanpak behaalde Feyenoord sneller succes dan verwacht, met een Europese finale in 2022 en het landskampioenschap in 2023.

Na het vertrek van Slot in 2024 en het eerdere afscheid van Arnesen kwam de eindverantwoordelijkheid bij algemeen directeur Dennis te Kloese te liggen. Hoewel de clubvisie volgens interne presentaties leidend bleef, werd daar in de praktijk van afgeweken. Met de aanstelling van Brian Priske koos Feyenoord voor een trainer met een andere speelwijze, wat binnen de organisatie tot verwarring leidde. De selectie en jeugdopleiding waren ingericht op het eerder vastgestelde Feyenoord-model en sloten niet aan bij het systeem van Priske, wiens periode in Rotterdam uiteindelijk beperkt bleef tot zeven maanden.

Ook de keuze voor Robin van Persie als opvolger riep intern vragen op. Betrokkenen wijzen erop dat hij eerder binnen de jeugdopleiding niet altijd volgens de vastgestelde kaders werkte. Desondanks werd hij, mede vanwege sentiment en zijn status als clubicoon, aangesteld als hoofdtrainer. Ondertussen namen de sportieve problemen toe en groeide de kritiek opnieuw.

In de afgelopen jaren vertrokken bovendien meerdere sleutelfiguren uit de organisatie, waaronder specialisten die juist waren aangetrokken om de modernisering vorm te geven. Ook de consultants van Bloom Sports zijn inmiddels niet meer betrokken. Tegelijkertijd staat de strategie om jonge, waardevolle spelers te ontwikkelen en door te verkopen onder druk, onder meer door de gestegen gemiddelde leeftijd van de selectie – van 21,8 naar 24,8 jaar – en recente aanwinsten als Mats Deijl en Jeremiah St. Juste.

Toch houdt de clubleiding vol dat er geen sprake is van een koerswijziging. Rvc-voorzitter Toon van Bodegom benadrukt dat standpunt tegenover NRC. “Je doet soms dingen in een andere mix,” zegt hij. “De strategie is gewoon nog dezelfde.”